De Panne heeft het breedste strand, het grootste duinmassief met de meeste natuurreservaten van Belgie: Oosthoek reservaat Het 60 ha grote domein Oosthoekduinen is omwille van zijn grote landschappelijke variatie een bezoek meer dan waard. Het oostelijke deel van het domein behoort tot het Calmeynbos dat begin 20e eeuw om experimentele en urbanistische redenen werd bebost met een rijk assortiment aan boomsoorten.
De eigenlijke Oosthoekduinen bestaan uit een rijk met struikgewas (struweel) begroeide duinpanne omgeven door hogere en minder begroeide duinruggen. De afstand tot de zee en de beslotenheid van het landschap hebben de windverstuivingen hier al lang tot stilstand gebracht, waardoor de duinen evolueerden naar mosduinen. Door de hoge recreatiedruk kregen bepaalde delen van het gebied echter weer een stuifduinkarakter.
Het gemeentelijk domein sluit via het mooie Artiestenpad aan op een overgangszone met de polders waarvan momenteel een strook door de Vlaamse overheid ingericht en beheerd wordt als natuurreservaat (Duinzoom Oosthoek). Langs dit pad ligt ook een uitkijkpost met een verbazingwekkend uitzicht op de polders.
In de Oosthoekduinen bevindt zich ook het Vlaams Bezoekerscentrum De Nachtegaal, een natuureducatief centrum van de Vlaamse Gemeenschap over de natuur aan de Westkust.
De Westhoek reservaat
Het 340 ha grote Westhoekreservaat is het oudste Vlaams natuurreservaat (opgericht in 1957). Samen met de Franse Dunes du Perroquet (225 ha), het waterwinningsgebied Calmeynbos /Krakeelduinen (105 ha) en de Oosthoekduinen (60 ha) vormt de Westhoek het grootste aaneengesloten duinengebied van onze kust.
Zeereep-, loop- en paraboolduinen, duinpannen, grijze en blonde duinen, duingraslanden en kalkmoerassen getuigen er van een levend landschap. Maar ook archeologisch is het gebied befaamd om de bewoningsresten die er gevonden zijn daterend uit de Ijzertijd tot Vroege Middeleeuwen. Ondanks verdroging, versnippering en struweelvorming bezit het gebied nog steeds een zeer hoge natuurwaarde.
Grote delen van het reservaat worden actief beheerd om de meest kwetsbare biotopen, zoals duingraslanden en mosduinen, te vrijwaren. Hierbij worden in toenemende mate grote halfwilde grazers ingezet. Zes met gekleurde bakens gemarkeerde wandelpaden (in totaal 11 km) laten de bezoeker genieten van de grote landschappelijke diversiteit. Langs de wandelroutes liggen enkele interessante uitkijkposten, waarop je een prachtig zicht hebt over de omgeving..
Cabour reservaat
De fossiele duinen van Adinkerke/Ghyvelde liggen als een smalle gordel dwars op de landsgrens. Het Belgische deel, de Cabourduinen zijn zo ?n 80 ha groot. Het domein is een waterwinningsgebied in eigendom bij de Intercommunale Watermaatschappij Veurne Ambacht (IWVA). Het gebied is niet vrij toegankelijk, maar er worden regelmatig gegidste wandelingen georganiseerd.
Deze fossiele duinen zijn de oudste van de Belgische kust en vormen de restanten van een 5500 jaar oude zeewering. Door de grote afstand tot de zee en de begroeiing treden duinvormingsprocessen hier momenteel niet meer op. De flora van deze ontkalkte duinen, met vooral bijzondere mossen en korstmossen, vinden we nergens anders in de streek. Ook hier vinden we zeer vroege sporen van menselijke aanwezigheid: archeologische vondsten wijzen op een bewoning die teruggaat tot het Steentijdperk (4500 BP). De naam van gebied en wandelpad verwijzen naar een vroegere eigenaar die hier in 1906 een kasteel, met park, liet aanleggen bij wijze van jachtverblijf. De naam van typisch volkscafe 'Au retour de la chasse' getuigt nog altijd van dit gebruik als jachtterrein.
Houtsaeger reservaat Het Vlaams natuurreservaat Houtsaegerduinen / Kerkepannebos (samen 86 ha) ligt ingesloten tussen de bewoning van De Panne en St.-Idesbald.
De voorheen grotendeels open en vochtige Houtsaegerduinen zijn momenteel sterk verdroogd en dichtgegroeid met natuurlijk struweel (struiken en jonge bomen). Plaatselijk zijn nog restanten van vroegere duinakkertjes en mosduinen aanwezig. Het beheer richt zich op het vrijwaren en stimuleren van de natuurlijke ontwikkelingen in het duingebied. Door de voorgeschiedenis en de beperkte oppervlakte is nood aan specifieke maatregelen voor het behoud van de biodiversiteit en van een gevarieerd landschap.
Een kudde ezels, gekozen vanwege hun historische rol als grazers in de duinen en hun zelfredzaamheid, helpt de beheerders hierbij. De wandelaar wordt verzocht de gemarkeerde paden (Houtsaegerpad en Ollevierpad; samen 3 km) niet te verlaten en honden (ook aangelijnd) zijn niet toegelaten.
In het Kerkepannebos staat het behoud van het oude boskarakter centraal. Het Kerkepannebos en de corridor langs het Kerkepannepad zijn het gehele jaar vrij toegankelijk voor bezoekers met respect voor de natuur.
